تعداد جلسات نوروفیدبک چقدر است؟
اگر بنا به نظر پزشک، نیاز به درمان با نوروفیدبک دارید یا به دنبال ارتقای عملکرد شخصی با این روش هستید، احتمالاً در ذهن خود در مورد تعداد جلسات نوروفیدبک و مدت زمان لازم برای فرآیند درمان و پیشرفت ذهنیتان فکر میکنید.
در این مقاله، به طور جامع به این موضوع پرداخته میشود. قبل از آنکه به مطالعه این مقاله بپردازید، بهتر است با مفاهیم اولیه نوروفیدبک آشنا شوید. مقالات زیر میتوانند به شما در این زمینه کمک کنند:
- نوروفیدبک چیست؟
- تاریخچه نوروفیدبک
- کاربردهای نوروفیدبک
- بهترین دستگاه نوروفیدبک برای شروع کار کدام است؟
تنظیم مغز از طریق نوروفیدبک
نوروفیدبک درمانی به معنای مرسوم نیست، بلکه نوعی فرآیند یادگیری محسوب میشود. بهترین شیوه برای زمانی که مغز با ناهماهنگی مواجه میشود، خودتنظیمی است. نوروفیدبک به مغز آموزش میدهد که چگونه عملکرد خود را بهبود بخشد و به حالت طبیعی بازگردد.
بنابراین، میتوان به وضوح گفت که دستگاه نوروفیدبک ابزاری است که به بهینهسازی کارکرد مغز و رفع اختلالات آن کمک میکند.
از آنجا که این روش به نوعی یادگیری وابسته است، تعیین تعداد جلسات نوروفیدبک به عوامل متعددی بستگی دارد. در ادامه به این عوامل خواهیم پرداخت.
عوامل موثر بر تعیین تعداد جلسات نوروفیدبک
برای تعیین دقیق زمان و تعداد جلسات درمانی، عوامل مختلفی در نوروفیدبک تأثیرگذار هستند. در این روش، مانند تمامی فرآیندهای یادگیری، تفاوتهای فردی نقش اساسی دارند.
به عنوان نمونه، برخی افراد سریعتر و برخی دیگر کندتر یاد میگیرند. علاوه بر این تفاوتها، شرایط محیطی و شدت بیماری موجود نیز در تعیین مدت زمان درمان موثر است.
همچنین، شدت مشکلات شناسایی شده در QEEG (نقشهبرداری مغز) که روشی برای ثبت دقیق فعالیت و آرایش امواج مغزی قبل از آغاز نوروفیدبک است، میتواند نشاندهنده تعداد جلسات مورد نیاز باشد.
برای بهبود نتایج درمان و افزایش پایداری اثرات آن، تعداد جلسات باید به گونهای تعیین شود که فرآیند درمان به خوبی تکمیل گردد و تغییرات ایجاد شده در مغز به عادت تبدیل شوند.

تعداد جلسات نوروفیدبک
فرایند درمان با دستگاه نوروفیدبک و بیوفیدبک به دلیل ماهیت آموزشی خود به آرامی و بهطور تدریجی پیش میرود. تحقیقات روانشناسی و مشاوره نشاندهنده این است که تعداد جلسات درمانی با روش نوروفیدبک برای انواع اختلالات متفاوت است.
مغز شما نیاز دارد تا به الگوهای صحیح امواج مغزی عادت کند و از الگوهای قدیمی و نادرست فاصله بگیرد. بهویژه در برخی اختلالات، مانند سردردهای میگرنی، نتایج بهسرعت نمایان میشود.
با این توضیحات، تعیین تعداد دقیق جلسات نوروفیدبک از پیش امکانپذیر نیست. معمولاً این جلسات بین ۱۰ تا ۸۰ جلسه به طول میانجامد و حداقل ۱۰ جلسه برای شروع بهبود در نظر گرفته میشود.
میانگین تعداد جلسات برای هر بیمار میتواند حدود ۲۰ جلسه باشد. به هر حال، تعداد جلسات باید به اندازهای باشد که درمان بهطور کامل انجام شود، زیرا ناتمام گذاشتن جلسات موجب هدر رفتن تمام تلاشها خواهد شد.
دکتر ربینر بین ۲۰ تا ۴۰ جلسه را برای درمان اختلال بیشفعالی و کمبود توجه پیشنهاد میدهد.
فاصله بین جلسات نوروفیدبک توصیه میشود که حداقل ۲ تا ۳ بار در هفته باشد. مدت زمان هر جلسه معمولاً ۳۰ تا ۵۰ دقیقه است و بسته به شرایط ممکن است کمی بیشتر یا کمتر شود. بهطور کلی، دوره درمان نوروفیدبک بین ۷ تا ۱۵ هفته به طول میانجامد.
این روش درمانی معمولاً بین ۱۰ تا ۸۰ جلسه توصیه میشود و فاصله جلسات باید از دو تا سه بار در هفته باشد. واضح است که تداوم جلسات تأثیر بسزایی در روند بهبودی و افزایش تمرکز و توجه مراجع دارد.
مرکز توسعه نوروساینس آمریکا بهترین تعداد جلسات نوروفیدبک را ۲ تا ۳ بار در هفته اعلام کرده است.
بر اساس نظر مؤسسه پژوهشهای نوروفیدبک ویرجینیا، ۱۵ جلسه برای درمان افراد عادی و ۲۰ تا ۴۰ جلسه برای اختلالات خاص پیشنهاد میشود و باید با توجه به بهبودی بیمار ارزیابی گردد.
تعداد جلسات نوروفیدبک بر اساس سن
تعداد جلسات لازم برای درمان با نوروفیدبک بستگی به رده سنی دارد:
- کودکان: ۳۰ تا ۴۰ جلسه
- بزرگسالان: ۲۰ تا ۳۰ جلسه
- بهبود عملکرد: ۱۵ تا ۲۰ جلسه
زمان مشاهده تأثیرات درمان نوروفیدبک
با گذشت زمان، نتایج ناشی از آموزش ذهنی با نوروفیدبک به تدریج قابل مشاهده میشود. تحقیقات نشان میدهد که نخستین تغییرات قابل توجه معمولاً در بیماران بین جلسه ششم تا دهم بروز میکند. اثرات درمان معمولاً بعد از جلسه دهم بهوضوح در برخی بیماران نمایان میشود.
افراد بهدلیل روند تدریجی درمان ممکن است احساس کنند که پیشرفت کند است، در حالی که نتایج بررسیهای مغزی نشاندهنده بهبود هستند. با گذراندن بیش از ۲۰ جلسه، تغییرات در فرد بهوضوح برای اطرافیان نیز قابل مشاهده خواهد بود.
اگر فرد تا جلسه هشتم هیچ تغییر خاصی احساس نکند و مشاور روانشناس نیز شاهد پیشرفتی نباشد، جلسات درمانی متوقف میشود. مطالعات روانشناسی نشان میدهد که روش نوروفیدبک در ۱۵% از افراد کارایی ندارد. این روش برای افراد بین ۶ تا ۶۰ سال توصیه میشود.

چه افرادی نمیتوانند از نوروفیدبک بهرهمند شوند؟
برخی از افراد ممکن است از درمان با نوروفیدبک نتیجه نگیرند یا حتی اثرات منفی را تجربه کنند. در زیر به گروههایی که معمولاً نمیتوانند از این روش بهرهمند شوند اشاره شده است:
- افراد با عقبماندگی ذهنی
- افرادی که به اختلالات شخصیت دچارند، بهویژه: ضداجتماعی، مرزی و پارانوئید
- افراد با اختلالات روانپریشی
- افرادی که از تکنولوژی ترس دارند.